Soms heb je zelf, of met een groep initiatiefnemers, een leuk idee voor een projectplan. Om dit uit te voeren heb je misschien wat hulp nodig in de vorm van geld, waarvoor je een subsidie of fonds wilt aanvragen. Wij krijgen dan ook wel eens de vraag ‘Kan ik zelf subsidie aanvragen?’, waarbij we helaas vaak teleur moeten stellen. Er zijn namelijk een aantal eisen die geldschieters stellen aan de partijen aan wie zij fondsen of subsidies verstrekken.
Welke partijen kunnen subsidies en fondsen aanvragen?
Particuliere of groepjes particuliere initiatiefnemers kunnen dus niet altijd makkelijk aan geld komen van een fonds- of subsidieverstrekker. Ook BV’s komen niet altijd in aanmerking, omdat zij vaak een winstoogmerk hebben. Alleen sommige maatschappelijke BV’s (BVm) kunnen de laatste jaren wat makkelijker toekenningen krijgen van geldgevers. Deze soort BV’s werken met thema’s die bijdragen aan het maatschappelijk belang, zoals educatie, gezondheidszorg en arbeidsmarktparticipatie. Verreweg de meeste subsidies en fondsen worden verstrekt aan zogenaamde rechtspersonen, met name aan degenen zonder winstoogmerk.
Wat is een rechtspersoon?
In de wet is geregeld dat bedrijven en organisaties rechten en plichten kunnen hebben, net als een ‘natuurlijk’ persoon. In dat geval hebben zij een rechtspersoonlijkheid, het bedrijf of organisatie is dan een rechtspersoon. Een rechtspersoon is bijna gelijk aan een mens, deze kan namelijk erven, aangeklaagd worden en failliet gaan. Net als een echt mens, is een rechtspersoon op zichzelf aansprakelijk voor bijvoorbeeld schulden en schadeclaims. Dit betekent dus dat de mensen achter een rechtspersoon niet persoonlijk aansprakelijk worden gehouden, enkel het bedrijf. Dit is dus anders dan bij organisaties zonder rechtspersoon zoals een eenmanszaak of vof, waarbij eigenaren wel hoofdelijk aansprakelijk zijn. Een rechtspersoon heeft echter geen handen, mond of gedachtes zoals een mens, hij kan dus ook niet zelf beslissingen maken of ergens voor tekenen. Hier is een bestuur voor nodig die handelt in naam van de rechtspersoon.
Voorbeelden van rechtspersonen zijn:
- Een stichting
- Een vereniging
- Een coöperatie
- Een kerkgenootschap
- Een organisatie die overheidstaken uitvoeren
Bron: Ondernemersplein KvK
Waarom kan alleen een rechtspersoon een subsidie of fonds aanvragen?
Subsidieverstrekkers hebben meerdere redenen waarom zij alleen rechtspersonen laten aanvragen:
- De subsidie is vaak bedoeld voor maatschappelijke initiatieven. Bij een rechtspersoon biedt de beschrijving van de doelstelling van de rechtspersoon handvatten voor de beoordeling of het initiatief echt een maatschappelijk initiatief is.
- Een rechtspersoon bestaat vaak uit meerdere personen, zodat er minder snel sprake is van een initiatief dat zich richt op een privébelang.
- Initiatieven hebben vaker een duurzaam karakter of een langere spin-off doordat ze zijn ingebed in een organisatie.
- Op deze manier stimuleren subsidieverstrekkers dat mensen gaan samenwerken.
- Subsidieverstrekkers vinden het belangrijk om een rechtspersoon verantwoordelijk te kunnen stellen voor het nakomen van de prestaties. Mocht om welke reden dan ook de subsidie teruggevorderd moeten worden, dan kan deze worden opgelegd aan een rechtspersoon. Dan is er geen natuurlijk persoon die met hun privévermogen aansprakelijk moet worden gesteld.
Hoe richt ik een rechtspersoon op?
Er zijn verschillende soorten rechtspersonen. Bij de keuze voor een type rechtspersoon is de doelstelling van het bedrijf van groot belang. Is jouw doel om een idee uit te werken om sociale of maatschappelijke impact te realiseren? Dan is een stichting of vereniging de meest voor de hand liggende rechtsvorm. Eventuele winst die je dan maakt, gaat dan naar de realisatie of ondersteuning van je gestelde doel. Je kunt dan ook de ANBI-status krijgen.
Om een rechtspersoon op te richten, moet je een akte indienen bij de notaris. Je hebt wel flink wat huiswerk te doen om dit uit te voeren. Denk hierbij aan:
- Het opstellen van een plan met daarin je doel, de doelgroep, de activiteiten en de financiën van je rechtspersoon
- Het opstellen van statuten en eventueel een huishoudelijk reglement
- Je inschrijven bij de Kamer van Koophandel (dit is verplicht!)
- Een bankrekening openen
- Een begroting opstellen
- De administratie opzetten
- Fondsen en/of donateurs werven
- Een domeinnaam vastleggen en een website voor jouw bedrijf bouwen
- Vrijwilligers werven om te helpen met werkzaamheden
Met welke kosten moet ik rekening houden?
Het oprichten van een rechtspersoon bij de notaris kost ca. € 500,-.
Houd daarnaast rekening met de kosten die voortvloeien uit de stappen die hierboven zijn beschreven. Een voorbeeld hiervan zijn de kosten van het (laten) bouwen van een website. Bij het oprichten van je rechtspersoon maak je kosten die variëren tussen de ca. € 1.000,- en € 2.000,-. Daarnaast kost het je natuurlijk uren om bijvoorbeeld een plan en de statuten op te stellen. Ook dit is een investering die je vooraf doet!
Aan welke andere eisen moet ik voldoen om een subsidie of fonds aan te vragen?
Naast het hebben van een rechtspersoon zijn er veel andere eisen waaraan je moet voldoen om een projectaanvraag te kunnen indienen.
Wij hebben een unieke training ontwikkeld waarin we je stap voor stap uitleggen hoe je succesvol subsidies en fondsen kunt werven. Deze training volg je online of op locatie onder leiding van Stance van Heijst. Aanvullend op de training krijg je een jaar aan nazorg in de vorm van vraag- en antwoordsessies, een maand toegang tot onze uitgebreide database met fondsen en subsidies, toegang tot de online community met Pro’s en kun je alles nog eens rustig terugkijken.
Wil je zelf leren om subsidies en fondsen aan te vragen?
Wat als ik geen rechtspersoon heb?
Wil je zonder rechtspersoon een subsidie of fonds aanvragen voor een project? Wees gerust, het is niet zo dat er nooit subsidies en fondsen ter beschikking worden gesteld voor particuliere mensen of groepen. Zo zijn er bijvoorbeeld subsidies en fondsen specifiek gericht op buurtinitiatieven van (groepen) bewoners die zich bezig houden met het verbeteren van hun wijk of buurt. In onze database zijn een groot aantal van dit soort initiatieven te vinden. Wil je weten welke fondsen en subsidies voor jou geschikt zijn? Plan dan een demonstratie in van onze database.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het om een rechtspersoon op te richten?
Het oprichten van een rechtspersoon duurt gemiddeld 2-4 weken, afhankelijk van hoe snel je alle voorbereidingen treft. Het opstellen van statuten en een plan kan enkele weken duren, waarna de notarisakte binnen een paar dagen geregeld is. De inschrijving bij de KvK gebeurt direct na de notarisakte.
Kan ik een rechtspersoon oprichten met slechts één persoon?
Ja, je kunt een stichting oprichten als enige oprichter, maar je hebt wel minimaal drie bestuursleden nodig volgens de wet. Voor een vereniging heb je minimaal twee leden nodig. Het is verstandig om van tevoren medeoprichters of bestuursleden te zoeken die je visie delen.
Welke rechtsvorm kies ik het beste voor mijn maatschappelijke project?
Voor maatschappelijke projecten is een stichting meestal de beste keuze omdat deze specifiek bedoeld is voor algemeen nut beogende activiteiten. Een vereniging is geschikt als je leden wilt hebben die invloed uitoefenen op het beleid. Beide kunnen de ANBI-status krijgen voor fiscale voordelen.
Moet ik direct na oprichting van mijn rechtspersoon subsidies aanvragen?
Nee, het is verstandig om eerst je organisatie op orde te hebben voordat je subsidies aanvraagt. Zorg voor een werkende administratie, een duidelijk beleidsplan, en bij voorkeur enkele uitgevoerde activiteiten om je geloofwaardigheid te vergroten. Veel subsidieverstrekkers kijken naar de track record van een organisatie.
Kan ik de kosten van het oprichten van mijn rechtspersoon declareren bij een subsidie?
Meestal niet, maar dit hangt af van de specifieke subsidieregeling. Sommige fondsen accepteren oprichtingskosten als onderdeel van de projectkosten, maar vaak alleen als de rechtspersoon specifiek voor het project wordt opgericht. Informeer altijd vooraf bij de subsidieverstrekker wat wel en niet declarabel is.
Wat als ik later wil stoppen met mijn rechtspersoon?
Een rechtspersoon opheffenkosten ook geld (circa €500 notariskosten) en administratieve handelingen. Je moet alle verplichtingen nakomen, eventueel resterende subsidiegelden terugbetalen, en het vermogen volgens de statuten bestemmen. Plan dit proces zorgvuldig en informeer tijdig alle betrokken partijen zoals subsidieverstrekkers.
Heb je al een abonnement? Log in en bekijk wat er voor jou te vinden is in onze database!