De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), ofwel de toezichthouder van de gezondheidszorg in Nederland, heeft het werkplan voor de zorg in 2026 gepubliceerd (BRON). In dit rapport beschrijven ze de belangrijkste ontwikkelingen en trends in de gezondheidszorg voor het komende jaar. Ze zien dit als doelen waar we samen naartoe moeten bewegen. Het jaarthema voor 2026 is: de ‘inzet van technologische innovatie.’ In dit artikel zetten we de belangrijkste punten van het IGJ-werkplan voor je uit.
Het is belangrijk om op de hoogte te zijn van deze ontwikkelingen om op tijd in te spelen op de aankomende uitdagingen, en om op tijd te beginnen met werven van fondsen en subsidies. Onze database helpt jou hierbij met 1.100 actuele fondsen en subsidies op het gebied van Zorg & Welzijn die wij aanbieden. Bovendien worden vaak subsidies en fondsen opengesteld voor urgente thema’s. Daarom is het extra belangrijk om goed geïnformeerd te zijn over de zaken die spelen in de sector. Om jou voor te bereiden op 2026, vertellen we je wat de 6 belangrijkste gezondheidstrends en het jaarthema voor 2026 uit het IGJ-werkplan inhouden. Zo ben je helemaal op de hoogte van de belangrijkste actualiteiten in de gezondheidssector.
Het jaarthema van 2026: Inzet van technologische innovatie
Het jaarthema van de IGJ is de inzet van technologische innovatie. De inzet van technologische innovaties is onderdeel van de beweging naar passende zorg. Met passende zorg bedoelen ze toegankelijke, betaalbare zorg die goed werkt voor zowel patiënten als zorgverleners (BRON: Zorginstituut Nederland). Technologische innovatie is een belangrijk onderdeel om de zorg mensgericht, houdbaar en duurzaam te maken.
Kunstmatige intelligentie (AI) is natuurlijk al een aantal jaar een groot thema, ook binnen de gezondheidszorg. De afgelopen tijd volgen de ontwikkeling op dit gebied elkaar steeds sneller op. In de zorgsector gaat het vooral om de uitwisseling van gegevens binnen zorgnetwerken, de inzet van AI bij de diagnostiek, of over het efficiënter maken van administratieve processen en beeldbellen met een zorgverlener. Het toepassen ervan geeft hoge verwachtingen en vele mogelijkheden, maar het brengt ook risico’s met zich mee. Denk aan mogelijke hacks die de data van de patiënten blootleggen en het systeem plat kunnen gooien. Daarom is het van belang dat deze technologische transitie secuur verloopt. Een subsidieregeling die hierbij aansluit is:
ERDERA – 2026 Joint Transnational Call ‘Resolving unsolved cases in rare genetic and non-genetic diseases’
Met deze oproep wil Erdera uitdagingen aan pakken die voortkomen uit de behoeften van patiënten met zeldzame ziekten (rare diseases, RD) en wetenschappers in staat stellen om, op basis van gedeelde interesses en het uitwisselen van expertise, effectieve, multinationale en interdisciplinaire onderzoekssamenwerkingen op te bouwen. De verwachte impact ligt in de toekomstige vertaling en toepassing van de resultaten ten gunste van patiënten. AI kan bij het diagnostiseren helpen.
Budget: maximaal € 250.000,- per project
Deadline: 12 februari 2026
Wat zijn de 6 gezondheidstrends voor de gezondheidszorg in 2026?
Het werkplan van IGJ beschrijft de huidige staat van de gezondheidszorg en licht zes gezondheidstrends, of beter gezegd plannen van aanpak, uit die in 2026 een rol spelen. Het rapport beschrijft de doelen die we in 2026 moeten nalopen om een sterkere gezondheidszorg te krijgen. Wij lichten deze gezondheidstrends én uitdagingen voor je uit. Ook informeren we jou over een aantal subsidies en fondsen die aansluiten bij deze trends en uitdagingen. Zo is jouw organisatie klaar om aan de slag te gaan.
Gezondheidstrends voor 2026
1. Differentiatie: De zorgaanbieders, producenten en samenwerkingsverbanden die onder het toezicht van de IGJ staan verschillen in type aanbod, omvang, verplichtingen en professionaliteit. Deze grote diversiteit vraagt om differentiatie, een verschillende aanpak per zorgaanbieder. Bij grote zorginstellingen zoals ziekenhuizen of grote ggz-instellingen zal de IGJ hun toezicht toepassen in dialoog met de zorginstelling. Bij kleinere zorgaanbieders zullen ze meer aanwezig zijn, met als inzet op verbetering van de aangeboden zorg. Zodra de IGJ die verbetering zien doen ze een stap terug. Ze zullen juist een stap naar voren doen als ze vermoeden hebben van een te lage kwaliteit. Het hangt dus van de grootte en de kwaliteit van jouw zorgorganisatie af hoe aanwezig de IGJ zal zijn met het uitvoeren van hun toezicht.
2. Speciale doelgroepen: Een volgende gezondheidstrend is het geven van extra aandacht op twee doelgroepen met grote uitdagingen: mensen met psychische problematiek en kwetsbare ouderen die langer thuis wonen en meer zorg en ondersteuning nodig hebben.
Mensen met psychische problemen hebben vaak te maken met lange wachttijden, wat de problematiek alleen maar verslechterd. Om deze wachttijden te verminderen wil de IGJ de samenwerking van grote organisaties en kleine aanbieders in de regio verbeteren. Ook krijgen mensen met zowel een fysieke beperking als een psychische problematiek meer aandacht. Daarnaast is het verbeteren van de jeugdhulp is een belangrijk aandachtspunt hierin.
Ouderen die langdurige zorg thuis krijgen, bevinden zich vaak in een kwetsbare situatie. Deze kwetsbaarheid kan komen door hun cognitieve toestand (zoals mogelijke dementie), de kracht van het sociale netwerk en de beschikbaarheid van mantelzorg. Bovendien spelen andere problemen ook een rol, zoals: de geschiktheid van de woonomgeving, de financiële situatie, taalvaardigheid en digitale vaardigheden. Deze problemen zijn niet altijd direct zichtbaar. Daarom is vroegsignalering en een integraal beeld belangrijk. Samenwerking tussen alle betrokkenen in de wijk en regio is hiervoor noodzakelijk.
De onderstaande regeling ondersteunt organisaties die zich inzetten voor ouderen en mantelzorgers:
Gemeente Den Haag – Subsidie belangenbehartiging mantelzorgers of senioren
De subsidieregeling is gericht op het subsidiëren van organisaties die zich inzetten voor mantelzorgers of senioren in Den Haag. De gemeente Den Haag wil overbelasting van mantelzorgers voorkomen en wil dat zelfstandig wonende senioren een goede kwaliteit van leven ervaren.
Budget: maximaal € 60.000,- (mantelzorgers) en maximaal € 70.000,- (senioren)
Deadline: 19 september 2026
3. Samenwerken in de zorg: Een verbeterde samenwerking is de kern van de beweging naar passende zorg. Het is van belang om nog om meer (regionaal) samen te werken om goede zorg en ondersteuning te kunnen blijven bieden. Om deze transformatie voor elkaar te krijgen moeten de samenwerkende partijen een gezamenlijk beeld hebben van wat nodig is en moeten zij met elkaar keuzes maken. Een belangrijk doel van deze aanpak is ook het informatie-uitwisselingen van de verschillende zorgpartijen, voor bijvoorbeeld de opsporing van kanker, maar ook om de verspreiding bacteriën te helpen voorkomen.
4. Samen beslissen over de zorg: Hierbij staan de zorgverleners en de patiënten centraal. Het gaat om meer dan hoe zorgverleners en patiënten de geleverde zorg ervaren. Een belangrijke vraag hierbij is hoe zorgaanbieders de mening van hun zorgverleners en patiënten meewegen in de keuzes. Het moet vanzelfsprekend worden om samen te beslissen over deze keuzes. Om dit te bereiken is het belangrijk om het gesprek aan te gaan over zowel medische beslissingen als persoonlijke omstandigheden. Het doel is dus om de zorg persoonsgericht te maken.
5. Richtlijnen voor passende zorg: Doordat de zorgsector kampt met grote tekorten is het soms lastig om de hierbovenstaande richtlijnen te bewerkstelligen. De IGJ ondersteunt de aanpassing van richtlijnen per aparte zorgorganisatie, zodat ze aansluiten bij de huidige werkelijkheid en goed toegepast kunnen worden.
6. Minder regeldruk: Om de problemen die zijn gecreëerd door de personeelstekorten tegen te gaan, is het terugdringen van regeldruk een mogelijke oplossing. In 2026 publiceert de IGJ een nieuw rapport over hoe zorgaanbieders kunnen afwijken van de richtlijnen vanwege hun personeelstekorten. Een gebrek aan personeel blijft dus één van de grootste uitdaging van de zorg.
Uitdagingen in de gezondheidszorg
De eerste uitdaging is de betaalbaarheid van de zorg. Wereldwijd komt de gezondheidszorg meer onder druk te staan, waardoor het lastiger wordt om de zorg betaalbaar te houden. Volgens de miljoenennota stijgt de zorguitgaven ook in Nederland met ongeveer 8 miljard naar 114 miljard in 2026 (BRON: Rijksoverheid). Dit is ondermeer zodat het aantrekkelijk blijft voor zorgpersoneel om in de sector te blijven werken. De vraag is natuurlijk wel hoe lang de zorg betaalbaar blijft als het zo doorgaat.
De tweede uitdaging voor 2026 is het personeelstekort in de gezondheidszorg. Niet alleen in Nederland heeft de zorgsector te maken met een tekort aan personeel. Deze trend wordt ook in andere landen gesignaleerd. Daarnaast stijgt de vraag naar zorgpersoneel het komende decennia, waardoor de druk op de zorg verder verhoogd wordt. Vandaar dat het van essentieel belang is om te investeren in de duurzame inzetbaarheid van zorgmedewerkers om het personeelstekort in de zorg tegen te gaan. AI kan ook helpen om dit tekort op te lossen, door een deel van bijvoorbeeld de administratieve taken van het zorgpersoneel over te nemen. Het onderstaande fonds speelt in op deze uitdaging in de gezondheidszorg:
O&O fonds GGZ – Subsidie voor aanpak van werkdruk
Heb jij plannen om de werkdruk en regeldruk van medewerkers te verminderen? Wacht niet om deze tot uitvoering te brengen! Met de vereenvoudigde stimuleringsregeling kan het O&O fonds GGZ subsidie aanbieden om plannen en ideeën te realiseren. Denk aan subsidie voor het aanpakken van (verander)processen of om samen met medewerkers in gesprek te gaan over de oorzaken van werkdruk en de oplossingen hiervoor.
Budget: maximaal € 5.000,- per project
Deadline: jaar rond
Wil jouw organisatie aan de slag met deze zorguitdagingen?
De gezondheidszorg staat voor tal van uitdagingen in het komende jaar. Wil jouw organisatie een verschil maken? Bijvoorbeeld door jouw zorginstelling te verduurzamen. Of door toe te werken naar een duurzame inzetbaarheid van jouw medewerkers. Overweeg dan om gebruik te maken van fondsen en subsidies om jouw organisatie voor te bereiden op de aanstaande kansen én uitdagingen. De ZorgSubsidieKalender biedt een uitkomst. Onze database bevat namelijk meer dan 1.100 subsidies voor de Zorg & Welzijn sector. De database bevat internationale, nationale, regionale én lokale regelingen op tal van onderwerpen, zoals zorginnovatie, duurzaamheid en werkgelegenheid. Zo vind je snel een subsidie of fonds in jouw regio die past bij jouw project.