Op vrijdag 30 januari j.l. presenteerden D66, VVD en CDA hun coalitieakkoord “Aan de slag”. Daarin staan hun plannen voor Nederland voor de komende vier jaar. Tijdens de verkiezingen was de zorg al een belangrijk onderwerp. Het ging toen vooral over hoe de zorg betaalbaar en toekomstbestendig blijft. Je leest hier welke plannen de verschillende partijen hadden voor de zorg.
De coalitie wil bezuinigen op de zorg en sociale zekerheid om de groei van defensie en de economie te kunnen betalen. Dit is in lijn met hun verkiezingsprogramma’s. Hier kan je de budgettaire tabel van de coalitieplannen zien.
Hieronder zie je een overzicht van de plannen van de coalitie op het gebied van de zorg. De coalitie vormt wel een minderheidskabinet, wat betekent dat de plannen nog aangepast kunnen worden. Toch biedt het coalitieakkoord een duidelijke inkijk in de ambities voor de komende jaren.
Wat betekent het coalitieakkoord voor zorgorganisaties?
D66, VVD en CDA kiezen voor een koers van “minder meer”: de zorgkosten stijgen nog steeds, maar minder hard dan eerst voorzien. Ze hebben nog steeds plannen om de zorg te verbeteren voor patiënten, zorgverleners en zorgmedewerkers. Daarbij focussen ze vooral op nieuwe technologie en behandelmethoden, en het verlagen van administratieve lasten om de zorg betaalbaar en toegankelijk te houden. Hieronder zie je een overzicht van de meest ingrijpende maatregelen voor zorgorganisaties.
Contractering
De vergoeding van niet-gecontracteerde zorg verdwijnt per 2029. Vooral kleinere of innovatievere aanbieders zonder contract lopen hierbij een direct risico op omzetverlies. Daarnaast wordt passende zorg de norm, waarbij er strenger getoetst wordt op de effectiviteit van behandeling. Het Zorginstituut krijgt hierbij een grotere rol om zorg uit het basispakket te halen die niet doelmatig is.
Digitalisering en efficiëntieslag
De coalitiepartijen zetten verder in op digitalisering. Ze verwachten hiermee personeelstekorten op te lossen. Instellingen moeten uiteindelijk met minder personeel en middelen dezelfde kwaliteit leveren dankzij de inzet van technologie. Zorgorganisaties krijgen daarnaast ook de taak om hun administratieve lasten te verlagen om zo meer middelen vrij te maken voor directe zorg.
Jeugdzorg: lichte zorg naar sociaal domein
Op dit moment is de jeugdzorg overbelast. Om dit op te lossen verplaatsen de partijen de ‘lichte zorg’ in de jeugdzorg naar het sociaal domein. Het gaan dan bijvoorbeeld om lichte opvoedondersteuning of problematiek als een echtscheiding of armoede. GGZ-instellingen zullen zich meer moeten focussen op complexe problematiek en specialistische zorg. Hierdoor hopen ze dat kinderen en jongeren met gezondheidsproblematiek sneller de hulp krijgen die ze nodig hebben.
Ouderenzorg: scheiding van wonen en zorg
Op de langdurige zorg willen D66, CDA en de VVD flink bezuinigen in de komende jaren. Ze zetten in op langer thuis wonen, ze investeren minder in intramurale zorg en meer in zorgzame buurten, mantelzorg en nieuwe woonvormen. De financiering van ‘wonen’ wordt losgekoppeld van de zorg. Verpleeghuizen zullen waarschijnlijk hun businessmodel moeten omgooien, en organisaties moeten transformeren van instellingszorg naar het leveren van wijkgerichte zorg.
Wat betekent het coalitieakkoord voor subsidies in de zorg?
Per 2027 willen de partijen € 189 miljoen per jaar bezuinigen op subsidies. Dit verdelen ze naar rato over alle subsidies van het rijk. In het coalitieakkoord staat verder weinig concrete informatie over subsidies voor de zorg. Wel vertellen ze waar ze meer en minder in willen gaan investeren.
Toekomstbestendige zorg
Preventie en de inzet van zorgtechnologie en nieuw behandelmethoden zijn bijvoorbeeld belangrijke speerpunten in het coalitieakkoord om de zorg toekomstbestendig te maken. Hiervoor hebben ze onder andere geld gereserveerd voor medische preventie en het uitvoeren van de afspraken in het Aanvullende Zorg en Welzijnsakkoord. Via dit akkoord zijn er in ieder geval tot en met 2028 de volgende middelen beschikbaar om de zorg toekomstbestendig, toegankelijk en betaalbaar te houden:
- Transformatiemiddelen: deze middelen worden ingezet om zorgvernieuwing, samenwerking tussen medisch en sociaal domein en preventie te financieren. Deze worden via Specifieke Uitkeringen (SPUK’s) aan gemeenten en via regioplannen aan zorgaanbieders uitgekeerd.
- Doorbraakmiddelen: het minsterie van VWS keert deze middelen in 2027 en 2028 uit om vernieuwingen met grote impact die de zorg toekomstbestendig maken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan arbeidsbesparende technologie. De regelingen worden nog uitgewerkt.
Passende zorg
D66, VVD en CDA willen de zorg meer richten op de patiënt. Dit is verbonden aan het geven van passende zorg, wat vooral gaat om toegankelijke, betaalbare zorg die goed werkt voor zowel patiënten als zorgverleners. Om dit te bereiken, willen de partijen kritischer kijken naar welke behandelingen nog vergoed worden vanuit het basispakket. In opdracht van het ministerie van VWS voert ZonMw momenteel het kaderprogramma Passende Zorg uit. Dit programma financiert van 2024 tot 2028 onderzoek naar welke zorg effectief is en behouden dient te blijven, en hoe zorg optimaal georganiseerd kan worden. Of hier na 2028 een vervolg op komt is nog onduidelijk, maar het lijkt essentieel voor het slagen van de in het coalitieakoord uitgelijnde plannen.
Bezuiniging op medisch-specialistische zorg
Vanaf 2029 willen D66, VVD en CDA € 110 miljoen per jaar bezuinigen op de medisch-specialistische vervolgopleidingen. Als deze plannen doorgaan, is de kans groot dat subsidieregeling ‘Strategisch opleiden MSZ’ na 2027 geen vervolg krijgt of flink wordt afgeschaald.
Ook op de beschikbaarheidsbijdragen academische zorg willen de partijen vanaf 2029 zo’n € 100 miljoen per jaar bezuinigen. UMC’s zullen naar verwachting dus een stuk minder subsidie ontvangen voor hun specialistische patiëntenzorg, innovatie en het beschikbaar houden van infrastructuur voor fundamenteel wetenschappelijk onderzoek.
Nieuwe regeling voor Leven Lang Ontwikkelen
Na het stopzetten van het STAP-budget viel er een gat in de individuele scholingsfinanciering. Het nieuwe akkoord kondigt vanaf 2027 een nieuwe regeling aan, met een budget van € 100 miljoen per jaar. Ze zetten het geld ditmaal gerichter in: de prioriteit ligt bij zorg, techniek en kansrijke beroepen.
Op de hoogte blijven?
ZorgSubsidieKalender is dé subsidie- en fondsenspecialist voor Zorg & Welzijn. Wij helpen organisaties bij het vinden van passende subsidies en fondsen. Wekelijks sturen we ook een gratis SubsidieFlits waarin we nieuwe subsidies en ontwikkelingen in de zorg- en welzijnsector toelichten. Wil je op de hoogte blijven van al deze ontwikkelingen?
De ZorgSubsidieKalender is een database met meer dan 1.100 subsidies voor zorg en welzijn. Zo mis je nooit meer ene subsidiekans en heb je een goed overzicht van alle huidige subsidies en fondsen. Geïnteresseerd?