Verkiezingen 2025: de meeste partijen willen flink bezuinigen op de zorg

Op deze pagina staat informatie uit de verkiezingsprogramma’s van de zes grootste partijen. Ben je benieuwd wat er in het coalitieakkoord uit 2026 staat over de zorg? Lees dan hier meer.

De vervroegde Tweede Kamerverkiezing vindt plaats op 29 oktober 2025. De belangrijkste punten deze campagne zijn wonen en asiel. Maar het is ook belangrijk om de plannen voor de gezondheidszorg kritisch te bekijken voordat je een keuze maakt. Uit de doorrekening van tien verkiezingsprogramma’s van het CPB blijkt namelijk dat bijna alle partijen van plan zijn om te bezuinigen op de zorg (bron: CPB) .

Alle partijen zeggen zich in te zetten om onze gezondheidszorg te verbeteren, maar de meningen verschillen over hoe we dat het beste kunnen aanpakken. Sommige partijen zijn bijvoorbeeld voor minder marktwerking in de zorg, terwijl andere de overheid juist minder centraal willen stellen in de zorg. ZorgSubsidieKalender zorgt dat je snel overzicht hebt. Hieronder zie je de  samenvatting met daarin de plannen van de zes grootste politieke partijen in de peilingen: PVV, GL-PvdA, CDA, VVD, D66 en JA21.

Verandering van uitgaven in 2030 ten opzichte van 2027, in mld euro (Bron: CPB)

PVV

De PVV is op dit moment de grootste partij in de kamer en ook in de peilingen. Ze hebben een beknopt verkiezingsprogramma. Ze hebben ook als enige van deze zes partijen niet hun verkiezingsprogramma laten doorrekenen door het Centraal Plan Bureau (CPB), waardoor niet duidelijk is hoe ze hun plannen willen financieren.

Volgens de PVV moet het zorgpersoneel meer tijd krijgen voor patiënten, onder andere door bureaucratie en managementlagen te schrappen. Daarnaast vinden ze dat de veiligheid van zorgverleners gegarandeerd moet worden. De partij hecht veel waarde aan zorg in de regio, vooral voor ouderen, en wil dat de overheid ingrijpt als een ziekenhuis dreigt te sluiten. Verder pleiten ze ervoor dat zorgpersoneel wordt ingezet waar de tekorten het grootst zijn. Ook willen ze het medicijnentekort aanpakken door meer productie in eigen land en door apothekers de mogelijkheid te geven medicijnen onderling uit te wisselen. Tot slot pleit de PVV voor een belastingbonus voor mantelzorgers die minimaal acht uur per week zorgen.

Van alle tien partijen die hun partijprogramma hebben laten doorrekenen is Groenlinks-PvdA de enige die niet van plan is te bezuinigen op de zorg. Integendeel, ze willen 17,9 miljard euro uitgeven, wat 1,8 miljard meer is dan het huidige basispad. Daarbij geven ze aan dat de zorg efficiënter moet worden ingericht, zodat medewerkers minder tijd kwijt zijn aan administratie. Zorgpersoneel moeten ook hogere lonen krijgen en werken in een veilige omgeving. Verder benadrukken ze dat preventie een belangrijke rol speelt in een gezonde samenleving. Ook willen ze dat ouderen zorg in hun eigen wijk kunnen krijgen. Ze pleiten voor een inclusievere zorg, met extra aandacht voor vrouwenzorg en transzorg. Daarnaast willen ze het medicijnentekort aanpakken door meer productie in Europa te stimuleren. Hun standpunt is dat menselijkheid in de zorg belangrijker is dan commercieel gewin, en daarom zijn ze tegen marktwerking en hoge medicijnprijzen.

Bovendien willen ze gezondheidscentra in de buurt helpen financieren, zodat zorg laagdrempelig en dichtbij blijft. Digitalisering mag volgens hen een hulpmiddel zijn, maar niet ten koste gaan van menselijk contact. Daarnaast vinden ze het belangrijk dat mantelzorgers beter ondersteund worden, bijvoorbeeld door vergoedingen en extra verlof. Ten slotte zetten ze zich sterk in voor jeugdzorg en het aanpakken van mentale problemen bij kinderen. Kortom, GroenLinks-PvdA wil investeren in toegankelijke, inclusieve en mensgerichte zorg, waarin preventie, ondersteuning en solidariteit centraal staan.

CDA

Het CDA benadrukt dat een sterke gemeenschap essentieel is voor een gezond leven. In die zin omarmen ze zeker het chriselijk democratisch gedachtegoed van solidariteit. Welzijn is voor hen nauw verbonden met gezondheidszorg. Ze leggen sterk de nadruk op preventie van mentale problemen door sociale verbondenheid te versterken en zorg laagdrempelig en dichtbij huis te organiseren. Bovendien richten ze zich op mantelzorg, door mantelverlof te verbeteren en gemeenten meer respijtzorg te laten aanbieden. Ook vinden ze dat ouderen betekenisvol moeten kunnen ouder worden, onder andere via sociale woonvormen waar relaties centraal staan.

Daarnaast wil het CDA de jeugdzorg lokaal organiseren, waarbij samenwerking tussen gemeenten en zorgorganisaties een sleutelrol speelt. Tegelijkertijd stimuleren ze zorginnovaties door succesvolle pilots verder te willen uitwerken, verminderen ze de administratieve lasten om personeelstekorten tegen te gaan en besteden ze extra aandacht aan vrouwengezondheid. Door decentralisatie, samenwerking tussen verschillende partijen (zoals gemeenten, huisartsen, ggz-aanbieders en sociale ondersteuning in de wijk) en nabijheid streven ze naar toegankelijke, menselijke zorg voor iedereen.

VVD

De VVD is de enige van deze zes partijen die in hun verkiezingsprogramma geen apart hoofdstuk over zorg heeft opgenomen. In plaats daarvan valt dit thema onder “Een sterker Nederland door een kleine overheid” — een typisch rechts uitgangspunt. De partij legt daarbij de nadruk op veiligheid van zorgpersoneel en vermindering van werkdruk, onder meer door minder nadruk te leggen op administratie. Daarnaast willen ze productie en ontwikkeling van medicijnen en hulpmiddelen in Nederland uitbreiden, om zo minder afhankelijk te zijn van buitenlandse leveranciers. Ook pleiten ze voor eenvoudigere verlofregels voor mantelzorgers. Verder zetten ze in op digitalisering, robotisering en kunstmatige intelligentie om zorgprocessen te moderniseren.

Daarnaast richt de VVD zich op vrouwenspecifiek onderzoek en op aandoeningen die zich anders manifesteren bij vrouwen. Ze willen ziekenhuizen regionaliseren en complexe zorg concentreren, bijvoorbeeld bij oncologie of cardiochirurgie, zodat artsen zich beter kunnen specialiseren en de kwaliteit toeneemt. Ook ouderenzorg dichtbij huis krijgt prioriteit. Digitalisering krijgt hierbij een belangrijke rol om ouderen langer in hun vertrouwde omgeving te laten wonen. Tot slot benadrukt de partij preventie: bijvoorbeeld door afspraken met supermarkten te maken om voedsel gezonder te maken. Zo probeert de VVD de zorg toekomstbestendig te maken, met nadruk op efficiëntie, innovatie en zelfstandigheid.

D66

D66 besteedt veel aandacht aan jeugdzorg. Ze willen investeren in goede lonen, betere begeleiding en minder administratieve lasten voor jeugdzorgmedewerkers. Gemeenten krijgen volgens hen meer ruimte én middelen om preventie lokaal te organiseren, met landelijke spelregels voor kwaliteit, transparantie en samenwerking. Daarnaast willen ze investeren in opleidingen en behoud van zorgpersoneel, zodat het werkplezier toeneemt. Op Europees niveau pleiten ze voor meer productie van medicijnen en extra onderzoek naar bijwerkingen bij vrouwen, die nu vaak onderbelicht blijven. Verder benadrukken ze dat de zorg moet draaien om de patiënt en niet om marktwerking. Volgens D66 kan overmatige commercialisering leiden tot onnodige zorg, terwijl noodzakelijke zorg daar juist onder kan lijden.

Bovendien wil D66 een gezondheidszorg die rekening houdt met verschillen en voorkeuren van diverse groepen. Zo vragen ze nadrukkelijk aandacht voor vrouwspecifieke aandoeningen, zoals overgangsklachten, cyclusstoornissen en endometriose. Technologische innovaties kunnen volgens hen helpen om gezondheidsrisico’s tijdig te signaleren en om samenwerking in de zorg te versterken. Ook preventie speelt een grote rol: ze stimuleren een gezonde leefstijl en mentale gezondheid, en willen dat investeren in gezondheid loont voor gemeenten en zorgverzekeraars. Verpleeghuizen zien ze als sociale ontmoetingsplekken, waar zorg, wonen en welzijn samenkomen. Verder willen ze gezondheidscentra waar huisarts, apotheek, fysiotherapie, wijkverpleegkunde en verloskunde laagdrempelig toegankelijk zijn. Tot slot zetten ze zich in voor mantelzorgers, met extra aandacht voor jonge mantelzorgers en voldoende mogelijkheden voor respijtzorg, zoals logeerfaciliteiten.

JA21

JA21 is de enige partij van deze zes die in haar verkiezingsprogramma pleit voor een “minder snelle groei van de uitgaven aan de zorg”. Volgens het CPB geeft de partij wel 0,3 miljard euro meer uit aan zorg dan de VVD. Daarbij verzetten ze zich tegen de verspilling van nog inzetbare medicijnen om de zorgkosten tegen te gaan. Innovatie speelt hierin ook een rol: ze staan positief tegenover AI als middel om de zorg slimmer en effectiever te organiseren. Daarnaast willen ze drastisch snijden in administratieve lasten, zodat zorgverleners meer tijd krijgen voor directe zorg.

Tegelijkertijd wil JA21 de menselijke maat terugbrengen in de zorg, waarbij de patiënt en zorgverlener weer centraal staan. Ze vinden dat ziekenhuizen niet langer gestuurd moeten worden op omzetdoelstellingen, maar op relevante zorguitkomsten zoals overlevingskansen, kwaliteit van leven en toegangstijden. Ook preventie en een gezonde leefstijl krijgen extra aandacht. De partij wil bovendien de bejaardentehuizen terugbrengen, zodat ouderen weer in een gezamenlijke woonomgeving kunnen leven. Verder pleiten ze voor minder centrale sturing en meer ruimte voor gemeenten die goed zorgbeleid uitvoeren. Tot slot benadrukt JA21 het belang van vrijheid voor burgers, waarbij mensen meer regie krijgen over hun gezondheid en zorg — inclusief het recht op vrije artsenkeuze.

De zorgplannen van deze partijen in een notendop

GroenLinks-PvdA wil het meeste geld vrijmaken voor de zorg. Opvallend is dat de PVV als enige partij niets zegt over preventie, terwijl CDA en D66 dit juist ook koppelen aan mentale gezondheid. Alle partijen vinden mantelzorgers belangrijk en willen zorgen voor goede zorg in de regio. VVD wil complexe behandelingen concentreren op een paar gespecialiseerde plekken. GroenLinks-PvdA, CDA en D66 willen bovendien minder nadruk op marktwerking in de zorg. Ook zijn alle partijen het erover eens dat de administratieve lasten voor zorgpersoneel omlaag moeten. GroenLinks-PvdA wil daarnaast hogere lonen en betere werkomstandigheden. PVV en VVD leggen vooral de nadruk op veiligheid van personeel, terwijl CDA en D66 juist inzetten op meer werkplezier. D66 wil extra investeren in opleidingen voor zorgmedewerkers.

Op de hoogte blijven?

ZorgSubsidieKalender is dé subsidie- en fondsenspecialist voor Zorg & Welzijn. Wij helpen organisaties bij het vinden én bij het leren aanvragen van passende subsidies en fondsen. We sturen wekelijks en gratis subsidieflits met het laatste subsidie-nieuws, trends in de financiering van de zorg en tips voor het aanvragen van fondsen en subsidies. Wil je deze ook graag ontvangen?

 

Meld je aan voor de wekelijkse subsidieflits

Je ontvangt het laatste subsidie- en fondsennieuws en krijgt tips bij je aanvraag.