De Miljoenennota is gepubliceerd en de mooie hoeden zijn weer opgeborgen. Maar wat betekent Prinsjesdag 2026 nu écht voor de dagelijkse praktijk in jouw zorg- of welzijnsorganisatie? En hoe zien de begroting en de financieringskansen eruit voor jouw organisatie voor 2027? ZorgSubsidieKalender zet alle kansen én consequenties voor je op een rij!
De Miljoenennota 2027 voor Zorg & Welzijn
Het minderheidskabinet Jetten presenteerde op Prinsjesdag haar plannen voor 2027. De zijn nog niet definitief, de Tweede en daarna de Eerste kamer moeten deze nog goedkeuren. De plannen kunnen dus nog worden aangepast of geschrapt via moties en amendementen. Wel geeft de Miljoenennota een goed beeld van wat we kunnen verwachten in de komende jaren.
Zorgkosten stijgen naar € 118 miljard per jaar, transitie en vershuiven van budgetten
Duidelijk is dat de zorguitgaven gaan stijgen naar een indrukwekkende € 118 miljard per jaar. Het kabinet kiest daarom niet voor de ‘kaasschaafmethode’ maar voor een transitie en verschuiving in de budgetten.
Het kabinet wil stoppen met alleen maar ‘brandjes blussen’ in de zware zorg en zet vol in op preventie, de sociale basis én disruptieve innovatie. Wat betekent dit concreet voor jouw portemonnee en je subsidiekansen? We zetten de belangrijkste trends en punten voor je op een rij (BRON: Rijksoverheid).
1. Stijgende lasten en druk op de eerste lijn
De kosten van het leven en de zorg stijgen verder door loon- en prijsstijgingen. Voor burgers en cliënten worden de lasten zwaarder:
- De zorgpremie gaat omhoog
De maandelijkse premie stijgt met € 12,50 naar € 169 per maand. Daarmee kruipt de jaarlijkse premie voor het eerst structureel boven de grens van € 2.000.
- Eigen risico stijgt, maar minder dan verwacht
Het verplichte eigen risico gaat conform de inflatie omhoog naar € 400. Het kabinet wilde het eigen risico verhogen met € 60 maar dit is een jaar uitgesteld naar 2028.
- Compensaties voor extra zorgkosten afgeschaft
Kosten die je zelf betaalt voor ziekte of invaliditeit en die niet door de verzekering worden vergoed, leveren na 2027 geen fiscaal voordeel meer op. Per 2028 stopt ook de Tegenmoetkoming Specifieke Zorgkosten (TSZ), de regeling voor mensen met een laag inkomen en hoge zorgkosten.
Wat betekent dit in de praktijk?
Brancheorganisaties waarschuwen inmiddels dat kwetsbare huishoudens door deze kostenstijging eerder geneigd zijn om zorg of ondersteuning te mijden en/of uit te stellen. Dit legt direct een grotere druk op de eerste lijn (zoals huisartsen, wijkteams en welzijnsorganisaties) waar mensen straks mogelijk pas aankloppen als de problemen al ernstig zijn. (BRON: InEen).
2. Inzet op preventie en de sociale basis
Het kabinet wil vooral inzetten op preventie en een sterke sociale basis om de kosten voor de zorg in toom te houden:
€ 62 miljoen voor het programma Kansrijke Start
Vanaf 2027 wil het kabinet fors meer investeren in het jonge kind. Het budget voor het programma Kansrijke Start wordt stapsgewijs verhoogd naar € 62 miljoen per jaar en aangevuld met € 40 miljoen voor een wijkgerichte aanpak in kwetsbare gebieden.
Het programma loopt via gemeenten en landelijke subsidiekalenders. Ben je als welzijnsorganisatie of stichting actief op het snijvlak van jeugdzorg, armoedebestrijding of jonge gezinnen? Dan liggen er dus volop kansen om via gemeentelijke prestatievelden of regionale fondsen projecten te financieren die vroegtijdig problemen signaleren en aanpakken.
€ 100 miljoen aan doorbraakmiddelen per jaar uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) voor basisfunctionaliteiten in het sociaal domein.
Het AZWA focust op twee grote hoofddoelen: het verminderen van personeelstekort en het realiseren van gelijkwaardige toegang tot zorg. Om dit te bereiken richt het akkoord zich specifiek op preventie en welzijn, inzet op arbeidsbesparende technologie in de zorg en het versterken van de sociale basis in de wijk.
Lees hier meer over de AZWA doorbraakmiddelen voor arbeidsbesparende technologie
3. Ademruimte voor de langdurige zorg en specifiek doelgroepen
Op de langdurige zorg (Wlz) en specialistische doelgroepen is in de afgelopen jaren flink bezuinigd. De Miljoenennota 2027 brengt op dit vlak gelukkig meer rust en financiële houvast. Het kabinet kiest er namelijk voor om de sector ademruimte te geven, met gerichte aandacht voor kwetsbare groepen en kwaliteit van leven:
Geen bezuinigingen op de gehandicaptenzorg en landurige geestelijke gezondheidszorg
In eerdere kabinetsplannen (van Rutte IV en Schoof) was afgesproken dat er fors bezuinigd moest worden op de Wet langdurige zorg (Wlz). Voor de gehandicaptenzorg en langdurige ggz uitte zich dit in specifieke tariefmaatregelen. Deze bezuinigingen zijn nu geschrapt.
€ 18 miljoen voor palliatieve zorg
Er komt extra geld (structureel € 18 miljoen) beschikbaar voor de uitvoering van de Toekomstagenda palliatieve zorg. Dit is een plan van het Ministerie van VWS om palliatieve zorg en ondersteuning volledig te integreren in de reguliere zorg en het sociaal domein. De financiering hiervan is opgebouwd uit een combinatie van direct budget voor de agenda zelf, structurele bijdragen en specifieke subsidieregelingen.
Extra budget voor Veilig Thuis en vrouwenopvang
Er is structureel extra budget vrijgemaakt voor onder andere de 24/7-bereikbaarheid van de chatfunctie van Veilig Thuis. Daarnaast gaat er € 10 miljoen extra per jaar naar vrouwenopvang, onder meer voor de uitbreiding van de specialistische Filomena-aanpak.
4. Meer dan € 800 miljoen beschikbaar voor zorginnovatie
Ben je een zorgondernemer of innoveer je volop binnen de medtech of e-health? Dan bevat de Miljoenennota 2027 opvallend goed nieuws:
Oprichting van nationaal agentschap met € 500 miljoen voor Disruptieve Innovatie (NADI)
Het kabinet richt het NADI op. Dit is geïnspireerd op het Amerikaanse model voor ‘high-risk, high-reward’ innovaties. Heb jij een baanbrekend, risicovol concept dat de zorg rigoureus kan veranderen? Dan is NADI met een budget van € 500 miljoen de plek waar je straks moet zijn voor zware financiering.
Doorstart Nationaal Groeifonds: € 375 miljoen beschikbaar
Er is opnieuw structureel geld (€ 375 miljoen per jaar tot 2031) beschikbaar gesteld. Dit biedt unieke kansen voor consortia (samenwerkingen tussen zorginstellingen, universiteiten en het bedrijfsleven) die grootschalige digitale of infrastructurele transformaties willen doorvoeren, ook binnen de zorg.
Financiele steun bij innovatie voor het MKB
De Innovatiebox voor het MKB wordt verruimd, wat het financieel aantrekkelijker maakt om te investeren in onderzoek en ontwikkeling.
5. Zorgopleidingen: andere financieringsroutes
De aanhoudende personeelstekorten blijven de grootste kopzorg in de sector. Als je kijkt naar de op Prinsjesdag 2027 gepubliceerde plannen rondom opleidingssubsidies, zie je dat het kabinet de verantwoordelijkheid nadrukkelijker bij de werkgevers en de reguliere contractering neerlegt.
Stagefonds stopt na 2027
Dit was al eerder bekend, maar de Miljoenennota bevestigd het nogmaals: het Stagefonds, de subsidieregeling voor stageplaatsen wordt na 2027 niet verlengd. Daarna komen er via het AZWA middelen voor opleiden beschikbaar, oplopend tot €185 miljoen euro. Of dit voldoende compenseert voor het wegvallen van het Stagefonds is nog de vraag. Lees hier meer over het Stagefonds
Opleidingsbudgetten verschuiven naar zorgverzekeraars
Geldstromen voor strategisch opleiden en bijscholing verschuiven steeds meer richting de reguliere bekostiging en het premiekader van zorgverzekeraars. Zo zal bijvoorbeeld per 2027 de financiering voor strategisch opleiding in de medisch-specialistische zorg via de premie lopen. Zorgaanbieders en verzekeraars moeten dan in de contractering afspraken maken over de benodigde bekostiging voor opleiding. Voor de financiering van opleiden in de wijkverpleging zal deze verschuiving vanaf 2028 ook ingaan.
Wat betekenen de kabinetsplannen voor mijn organisatie?
Nu je weet wat er mogelijk gaat veranderen is de vraag: hoe speel je hier als organisatie of professional op in? We geven je hieronder vier tips.
- Breng je preventieve impact in kaart: de overheid stuurt op vroege interventie (zoals via Kansrijke Start en de sociale basis). Dus je maakt de meeste kans op subsidies wanneer je aantoont hoe jouw project zwaardere (en duurdere) zorg op termijn voorkomt.
- Neem deel aan regionale samenwerkingen: Zowel bij het Groeifonds, de AZWA, als bij regionale welzijnssubsidies geldt: ‘alleen ga je sneller, maar samen kom je verder’. Bouw dus aan sterke coalities met huisartsen, gemeenten en andere zorgpartners.
- Durf groter te denken over innovatie: werk je aan technische innovaties of vernieuwing? Onderzoek dan of jouw project past binnen de criteria van grotere fondsen of de nieuwe NADI-regelingen.
- Anticipeer op het aflopende Stagefonds: Maak tot en met 2027 nog optimaal gebruik van het Stagefonds. En onderzoek nu al hoe je de praktijkopleidingen in de toekomst slimmer of regionaal kunt organiseren.
Op de hoogte blijven van actuele subsidies en fondsen?
ZorgSubsidieKalender helpt je om zicht te houden op het subsidie- en fondsenlandschap in Zorg & Welzijn. In onze subsidiekalender database staan meer dan 1.200 actuele subsidies en fondsen binnen de sector. Met een abonnement op deze database mis je nooit meer een financieringskans, en bespaar je enorm veel tijd en uitzoekwerk. Benieuwd?
Daarnaast sturen we wekelijks en nieuwsbrief met het laatste subsidienieuws en tips rondom het aanvragen van subsidies en fondsen. Wil je deze graag ontvangen?