Nationaal kennisevent: Vind je weg in Subsidie- en Fondsenland – 3 november 2026
Auteur: Walter Kien
Met de introductie van de doorbraakmiddelen uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) komt er een belangrijke nieuwe financiering voor arbeidsbesparende innovaties in de zorg. Voor de jaren 2027-2029 is hiervoor in totaal € 800 miljoen beschikbaar, die aan het einde van 2026 kan worden aangevraagd.
De laatste grote financieringsronde, van de IZA transformatiemiddelen, eindigde voor veel zorgorganisaties in mineur. Partijen werden verrast door de plotselinge stop van het aanvraagproces, visten achter het net en zagen dat hun inspanningen (deels) voor niks waren geweest. AZWA pakt dit nu anders aan.
AZWA: implementatie van bewezen toepassingen
Een belangrijk verschil met IZA is dat de gelden alleen beschikbaar zijn voor de opschaling van een vaste set aan bewezen techniek. De AZWA-regeling is niet bedoeld om nieuwe pilots te financieren, maar om bewezen toepassingen landelijk op te schalen. Daarmee verschuift de focus van “uitvinden” naar “uitrollen”. Voor nu gaat het om: spraakgestuurd rapporteren, digitale triage, capaciteitsplanning, mentaal schakelpunt en tele- en thuismonitoring.
Aanvraagproces is vernieuwd, meer transparantie
Maar ook het aanvraagproces is anders: dit verloopt via standaard formats (zogenaamde modelplannen). Organisaties hoeven dus zelf niet vanaf nul een volledig plan te schrijven. Hierdoor wordt het aanvraagproces een stuk eenvoudiger, duidelijker en minder intensief. Bovendien komt er één gezamenlijk indieningsmoment: aanvragen worden dus niet behandeld volgens het principe ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’.
Wat maakt een aanvraag kansrijk binnen deze strakke kaders? Op basis van de ervaringen met IZA-aanvragen zijn er vijf belangrijke succesfactoren.
Toets eerst of het model echt past
Zeker in vergelijking met de (relatieve) vrijheid van de IZA transformatieplannen, zijn de modelplannen behoorlijk dichtgetimmerd. Aspecten zoals de doelen, investeringen, KPI’s en zelfs de fasering zijn vooraf vastgelegd en inhoudelijk ook ambitieus. Zo zijn voor digitale triage al vastgesteld: het normbedrag per dagpraktijk, een arbeidsbesparing van 8% en een resultaats-KPI van 30% van het totaalbudget.
Als partijen hiervan afwijken, dan lijkt een aanvraag weinig kansrijk. Het is daarom van belang dat partijen zich vooraf goed realiseren waar zij instappen en anders deze aanvraag aan zich voorbij laten gaan.
Schaalgrootte en samenwerking met andere partijen is een belangrijk criterium
Een belangrijk criterium in de modelplannen is de omvang van de opschaling in termen van het aantal betrokken aanbieders, patiënten en cliënten. Een voordeel van deze opzet is dat er een uniforme aanpak komt met weinig praktijkvariatie. Dat vergroot de kans op brede toepassing van bewezen initiatieven. Het is voor aanvragers dus aan te raden om op tijd te starten met het aansluiten van aanbieders, omdat dit vaak veel tijd kost.
Belangrijk is ook om te laten zien dat alle deelnemende organisaties zo veel mogelijk dezelfde werkwijze willen invoeren. In onze ervaring kan het goed werken om onderling vooraf gouden regels af te spreken over wanneer lokaal maatwerk wel en niet wordt toegestaan. Een voorbeeld hiervan is: alleen maatwerk toestaan wanneer patiëntuitkomsten, veiligheid of wetgeving er aantoonbaar om vragen.
Blink uit met een sterk verhaal op transformatie en adoptie
Het akkoord wil voorkomen dat nieuwe initiatieven blijven bestaan naast oude werkprocessen. Essentieel is hoe oude werkwijze af te bouwen en hoe terugval op de oude werkwijze te voorkomen. Minstens zo belangrijk is een goede adoptie van de technologie door zorgprofessionals en patiënten. Denk hierbij aan scholing, het stimuleren van gebruik en digitale vaardigheden.
Het modelplan biedt weinig ruimte om op te vallen met een eigen visie, maar hier is daar juist veel ruimte voor. Als indiener kun je je hiermee onderscheiden ten opzichte van anderen met een bewezen veranderaanpak uit eerdere succesvolle projecten. Denk bijvoorbeeld aan het inbouwen van een kantelmoment (“hard cut”) waarin de organisatie op één specifiek moment direct en volledig overstapt van de oude werkwijze naar het nieuwe standaard werkproces (inclusief de nieuwe technologie). Waarom werkt deze aanpak wel goed bij de introductie van EPD’s zoals HiX of informatiesystemen zoals Nedap, maar zien we haar nog zo weinig terug bij technologische innovaties?
Houd de besturing licht en pragmatisch
Uitgangspunt van de modelplannen is om met de samenwerkende partijen zoveel mogelijk binnen een bestaande overlegstructuur te werken en de governance (besturing) overzichtelijk te houden. De oproep in de modelplannen is om overleggen tot het strikt noodzakelijke te beperken, omdat ervaring leert dat te veel overleglagen de snelheid uit het project halen. Kijk bijvoorbeeld of je de werkende IZA organisatie kunt voortzetten, geef de verzekeraar een medeverantwoordelijke rol in de aansturing en organiseer de escalatie simpel. Leer daarbij ook vooral van hoe anderen dit momenteel voortvarend organiseren.
Regel de structurele borging vóór de start
Een aanvraag is sterk als duidelijk is dat de nieuwe werkwijze niet stopt zodra de tijdelijke financiering eindigt. Beschrijf daarom goed hoe de toepassing na de doorbraakmiddelen blijft werken: in reguliere werkprocessen, rollen, bekostiging, ICT-beheer, opleiding en stuurinformatie. Ook is het belangrijk om helder te maken wie na afloop eigenaar is van de werkwijze en hoe betrokken partijen blijven monitoren en bijsturen. Daarmee laat je zien dat het modelplan niet alleen leidt tot implementatie, maar zeker ook tot blijvende transformatie.
Tot slot: AZWA biedt een kans om vooruit te komen
Arbeidsbesparende technologie is een voorwaarde om de zorg toegankelijk te houden. Zonder ingrijpen kan een deel van de zorg straks simpelweg niet geleverd worden door een voorspeld oplopend personeelstekort tot bijna 300.000 zorgmedewerkers in 2034. En zelfs als blijkt dat deze projecties in de praktijk niet uitkomen, dan nog heeft de inzet van deze technologie vele voordelen. Zo biedt deze technologie minder administratieve lasten, minder informatieverlies, minder reistijd en meer werkplezier.
Binnen AZWA is bewust gekozen voor specifieke technologieën die aantoonbare arbeidsbesparing opleveren. In de praktijk zien we dit vooral bij telemonitoring en spraakgestuurd rapporteren. Zo heeft bijvoorbeeld de inzet van thuismonitoring bij patiënten met hartfalen bij het Erasmus MC het aantal ziekenhuisopnamen gehalveerd. En heeft spraakgestuurd rapporteren bij zorgorganisatie Mijzo een tijdswinst van 30% opgeleverd. Dit is nog geen garantie op succes, maar het is wel veelbelovend.
Daarom zijn voor zorgorganisaties de doorbraakmiddelen een uitstekende kans om vooruit te komen zonder de administratieve rompslomp zoals bij IZA en met de broodnodige investering. Daarvoor moeten zij wel vooraf scherp toetsen of het modelplan hen goed past. En als dit het geval is samen met anderen aan de slag gaan, een goede adoptie en transformatie aanpak opzetten en goed aansluiten bij een goed werkende sturing en planning. Zodat zij een goede uitgangspositie hebben voor een kansrijke aanvraag.
De beoogde indieningsperiode van de AZWA-modelplannen loopt van 1 december 2026 tot en met 15 januari 2027. De modelplannen worden alleen beoordeeld door de marktleidende verzekeraar. Mogelijk worden later aanvullende modelplannen ontwikkeld voor medische technologie, digitale angst- en traumabehandeling en beslisondersteuning.
Kom naar de kennissessie over de AZWA-aanvraag op 3 november a.s.
Wil jij weten hoe je jouw organisatie klaarstoomt voor een kansrijke AZWA-aanvraag? Kom naar het Nationale Kennisevent ‘Vind je weg in Subsidie- en Fondsenland’ op 3 november 2026 en hoor van Walter Kien hoe je binnen de kaders van het modelplan succesvol kunt aanvragen.
Walter Kien, verbonden aan de Erasmus Universiteit en partner bij Vintura heeft twintig jaar brede ervaring in de zorgsector. Hij begeleidt zorgorganisaties bij complexe transformatievraagstukken, van regionale samenwerking tussen ziekenhuizen tot de opschaling van arbeidsbesparende technologie.
Tijdens deze kennissessie hoor je wat de AZWA-modelplannen in de praktijk betekenen. Bijvoorbeeld: welke eisen liggen er achter de genormeerde KPI’s? Waar liepen andere organisaties in eerdere aanvraagrondes op vast? En wat zijn de sleutelfactoren voor een succesvolle landelijke opschaling?
Daarnaast deelt Walter zijn inzichten over het opzetten van samenwerkingen en het borgen van deze nieuwe technologie en werkwijzen in je organisatie.
Hét nationale event waar professionals en experts elkaar ontmoeten!
Tijdens dit nationale event brengt ZorgSubsidieKalender al deze partijen samen. Een plek waar professionals en experts elkaar ontmoeten, kennis delen en samenwerken aan de toekomst van de zorg, welzijn en het sociaal domein.
Onze sprekers nemen je mee langs de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van subsidie- en fondsenwerving in Zorg & Welzijn. Hoe ga je om met de staatssteunregels? En is het schrijven van projectaanvragen met AI een goed idee?
Mis het niet. We zien je graag op 3 november a.s. in de Jaarbeurs Utrecht!