Interview met Sandra Schep, impactmanager bij Stichting Impactfinanciering en de steward-owned Impact First Group. Ze werken samen met gemeenten, sociaal ondernemers en wijkpartijen in Rotterdam om financiering beter te laten aansluiten op wat écht werkt in de praktijk.
Gemeenten zoeken steeds vaker naar nieuwe manieren om maatschappelijke problemen effectiever aan te pakken. Traditionele subsidies en contractfinanciering schieten daarbij soms tekort, vooral bij moeilijk bereikbare doelgroepen.
Stichting Impactfinanciering ontwikkelt en beheert daarom innovatieve financieringsinstrumenten, waaronder resultaatfinanciering: een financieringsvorm waarbij maatschappelijke organisaties en sociaal ondernemers pas worden betaald wanneer zij aantoonbare impact hebben gerealiseerd.
In Rotterdam passen de stichting en de gemeente deze aanpak inmiddels al enkele jaren succesvol toe op de thema’s werk en schulddienstverlening. Wat doet Stichting Impactfinanciering precies, hoe werkt resultaatfinanciering in de praktijk? Welke resultaten zijn tot nu toe behaald en wat kunnen andere gemeenten en maatschappelijke organisaties hiervan leren?
Pionieren in Rotterdam
Rotterdam behoort tot de eerste gemeenten in Nederland die bewust zijn gaan experimenteren met resultaatfinanciering. De gemeente zet dit instrument inmiddels al 5 jaar succesvol in op de thema’s werk en schulddienstverlening, in samenwerking met Stichting Impactfinanciering, sociale ondernemers en maatschappelijke organisaties uit de stad.
Prestatiecontract werk: duurzame uitstroom uit de bijstand
Sinds 2021 loopt in Rotterdam het prestatiecontract werk. Dat is een afspraak waarbij sociaal ondernemers een vergoeding ontvangen voor het in dienst nemen van mensen uit de bijstand. De vergoeding bedraagt momenteel € 1.750 bij zes maanden werk en € 750 bij verlenging naar twaalf maanden. Het gaat hierbij om een bijdrage voor extra begeleiding en kosten, niet om een volledige verrekening van maatschappelijke besparingen.
Sociaal ondernemers die voldoen aan de gemeentelijke definitie – waaronder een maatschappelijke missie en minimaal 30% werknemers uit de doelgroep – kunnen deelnemen.
De resultaten tot en met eind 2025 zijn veelbelovend:
- 31 sociale ondernemingen zijn aangesloten.
- 157 Rotterdammers vonden werk.
- Het merendeel van de werknemers blijft duurzaam aan het werk.
Prestatiecontract schulden: bereiken wie de gemeente niet bereikt
Bij schulddienstverlening richt resultaatfinanciering zich op mensen die buiten beeld blijven bij de reguliere hulpverlening. In een pilot van 2023 tot 2024, mede gefinancierd door vermogensfondsen naast de gemeente Rotterdam, werden 193 mensen bereikt die anders buiten beeld bleven, waarvan 155 akkoord zijn gegaan met het voorgestelde plan van aanpak. Hiervan zijn 109 inmiddels schuldenvrij (70%), 21 worden nog begeleid (14%) en 25 zijn uitgevallen gedurende hun traject (16%). Dit zijn succespercentages die in de schulddienstverlening als bovengemiddeld worden gezien. Dit werk wordt verricht door vier partijen uit de stad.
De trajecten zijn intensief en langdurig: vertrouwen opbouwen, schulden in kaart brengen, afspraken maken met schuldeisers en het volhouden van afbetalingen. Doordat uitvoerders diepgeworteld zijn in wijken en persoonlijke relaties onderhouden, is de uitval relatief laag zodra de eerste resultaten zijn behaald.
Na een succesvolle pilot financiert de gemeente Rotterdam het nieuwe contract, ingegaan op 1 januari 2025, inmiddels volledig zelf. Daar zitten inmiddels alweer 51 nieuwe mensen in een schulddienstverleningstraject, met vergelijkbare successen.
Wat is de rol van Stichting Impactfinanciering?
Sandra vertelt: “Het doel van Stichting Impactfinanciering is het vergroten van brede welvaart op stedelijk of regionaal niveau. Dat doen we door innovatieve financieringsinstrumenten te ontwikkelen en uit te voeren. Resultaatfinanciering is daarvan een belangrijk onderdeel, net als sociale impact investeringsfondsen.”
De stichting vervult een verbindende rol tussen gemeenten, sociaal ondernemers, wijkpartijen en maatschappelijke organisaties. In Rotterdam fungeert de stichting als tussenpersoon tussen de gemeente en de uitvoerende partijen: ze ontwikkelt werkbare financieringsinstrumenten, coördineert de samenwerking, signaleert kansen en knelpunten en rapporteert over de resultaten.
Waarom is resultaatfinanciering nodig?
De kern van resultaatfinanciering is eenvoudig: geen betaling voor inspanning, maar voor resultaat. Het is een aanvullend instrument dat gemeenten kunnen inzetten bij het aanpakken van maatschappelijke problemen. Het vervangt subsidies of zorgcontracten niet, maar vult ze aan waar andere partijen beter in staat zijn om bepaalde doelgroepen te bereiken.
Sociaal ondernemers en wijkpartijen bereiken vaak mensen die gemeenten en reguliere hulpverleners lastig bereiken. Met resultaatfinanciering kunnen gemeenten deze partijen stimuleren om meer impact te maken én hen belonen voor die impact zonder dat daarvoor een aanbesteding hoeft plaats te vinden tussen de gemeente en uitvoerende partijen, want er wordt alleen betaald voor aantoonbaar resultaat.
Sandra geeft een voorbeeld: “In Rotterdam zien we dat sociaal ondernemers mensen helpen op meerdere leefgebieden tegelijk. Dat vraagt om intensieve begeleiding en brengt hogere kosten met zich mee. Tegelijkertijd leveren deze trajecten de gemeente vaak flinke besparingen op, bijvoorbeeld doordat mensen uit de bijstand komen of minder gebruik maken van schuldhulpverlening. Daar staat geen directe vergoeding tegenover, wat een negatieve prikkel is om maatschappelijke problemen op te lossen. Resultaatfinanciering lost dit op door organisaties achteraf te belonen voor de maatschappelijke waarde die zij creëren.”
De verschillen tussen resultaatfinanciering en subsidie
Resultaatfinanciering verschilt op meerdere punten van subsidies en fondsen. De belangrijkste verschillen staan hieronder samengevat.
Resultaatfinanciering | Subsidie | |
Focus | Resultaatverplichting | Inspanningsverplichting |
Moment van financiering | Achteraf, na het behalen van resultaten | Vooraf (geheel of deels), o.b.v. een aanvraag |
Waarvoor wordt betaald? | Concrete resultaten | Activiteiten, plannen en beoogde doelen |
Bij wie ligt het financieel risico? | Bij de uitvoerende organisatie | Grotendeels bij de subsidieverstrekker |
Flexibiliteit in uitvoering | Hoog: de organisatie bepaalt zelf hoe resultaat wordt behaald | Lager: uitvoering volgens vooraf goedgekeurd projectplan, bijsturing lastiger |
Looptijd | Doorlopend zolang contract bestaat | Vaak tijdelijk en projectmatig |
Vereiste meetbaarheid | Hoog: resultaten / output moeten duidelijk en objectief meetbaar zijn | Lager: vaak input gerelateerd, kwalitatieve doelen vaak voldoende |
Geschikte thema’s | Werk, schulden, uitstroom uitkeringen, huisvesting | Breder: ook (geestelijk) welzijn, cultuur, sociale cohesie, preventie |
Volgens Sandra is resultaatfinanciering nadrukkelijk een aanvulling op subsidies en geen vervanging. Ook is niet elk thema geschikt.
“Je moet impact goed kunnen meten en het resultaat helder definiëren. In Rotterdam betekent ‘aan het werk’ bijvoorbeeld: zes maanden een arbeidscontract voor een x aantal uren. Dat is eenvoudig te bewijzen met een loonstrook. Het wordt al lastiger als we het hebben over toeleiding naar werk. Hoe bewijs je dat iemand nu aan het werk is dankzij jouw eerdere ondersteuning? En het is helemaal moeilijk als we het hebben over thema’s zoals mentale gezondheid. Dan moet je al echt een effectmeting gaan doen.”
Leren door te doen
De aanpak in Rotterdam blijft zich ontwikkelen. Gemeente, uitvoerders en Stichting Impactfinanciering passen contracten aan op basis van de ervaringen uit de praktijk. Die lerende houding blijkt cruciaal.
Sandra vertelt: “We blijven leren en bijsturen. In de schuldenpilot werkten we met meerdere resultaatmomenten. Het laatste deel van de vergoeding voor de uitvoerder volgde pas na twaalf maanden aflossen. We zagen echter dat de uitval heel laag is zodra afbetalingen eenmaal lopen. Tegelijkertijd wilden we niet dat de uitvoerders zo lang op hun vergoeding moesten wachten. Daarom is het laatste meetmoment in het nieuwe contract naar zes maanden aflossen verplaatst.”
De coördinerende rol van Stichting Impactfinanciering is hierbij cruciaal. De stichting staat dicht bij de uitvoerders en onderhoudt intensief contact met de gemeente. Zo vertalen signalen uit de praktijk zich snel naar beleidsaanpassingen.
Tips voor gemeenten die resultaatfinanciering willen inzetten
Stichting Impactfinanciering heeft intussen jaren ervaring op het gebied van dit innovatieve financieringsinstrument. Dit zijn de drie tips die Sandra wil meegeven aan gemeenten die hiermee willen starten.
| Sandra’s tips voor gemeenten |
| Op basis van onze Rotterdamse ervaring zijn er drie belangrijke lessen voor gemeenten die met resultaatfinanciering willen starten: |
| 1. Werk met een onafhankelijke tussenpartij Dit verlaagt je uitvoeringslast en versterkt de samenwerking met maatschappelijke partijen. |
| 2. Vertrouw op sociaal ondernemers We willen het vertrouwen herstellen tussen de burgers en de overheid, maar dat werkt ook andersom. Vertrouw dus op wat sociaal ondernemers doen en kunnen, waardeer, beprijs en betaal de maatschappelijke waarde die ze leveren. |
| 3. Begin klein en experimenteer Start met een pilot, leer wat werkt en schaal daarna pas op. Je kunt beginnen met een contract van één of twee jaar. Zorg wel dat je goed nadenkt over hoe je het inricht en betrek de juiste partijen. Dan heb je eigenlijk niets te verliezen. |
Meer weten?
Resultaatfinanciering is een vernieuwende manier om maatschappelijke waarde te stimuleren en te belonen. Door financiering te koppelen aan aantoonbare resultaten ontstaat ruimte voor andere vormen van samenwerking, meer vertrouwen in uitvoerende partijen en meer focus op wat in de praktijk werkt.
Wil je meer weten en/of aansluiten bij de lopende prestatiecontracten in Rotterdam? Of overweeg je resultaatfinanciering in te zetten in jouw gemeente? Bezoek dan de website van Stichting Impactfinanciering of neem contact op met Sandra Schep via sandra.schep@impactfirst.group voor meer informatie.
Blijf op de hoogte van het subsidie- en fondsenlandschap
ZorgSubsidieKalender is dé subsidie- en fondsenspecialist voor Zorg & Welzijn. Wij helpen organisaties bij het vinden én bij het leren aanvragen van passende subsidies en fondsen. We sturen wekelijks en gratis subsidieflits met het laatste subsidie-nieuws, trends in de financiering van de zorg en het sociaal domein, en tips voor het aanvragen van fondsen en subsidies. Wil je deze ook graag ontvangen?